Το πρόβλημα
Τα τελευταία χρόνια, οι ξένες επενδύσεις σε ακίνητα έχουν αυξηθεί θεαματικά στην Κύπρο. Παρά τη θετική επίδραση στην οικονομία και στις κατασκευές, η μεγάλη ζήτηση για αγορά ακινήτων από μη μόνιμους κατοίκους:
- έχει αυξήσει τις τιμές,
- έχει μειώσει τη διαθεσιμότητα μακροχρόνιας στέγασης,
- και έχει οδηγήσει χιλιάδες νέους, οικογένειες και εργαζόμενους εκτός αγοράς ενοικίου.
Από την άλλη πλευρά, μεγάλος αριθμός επενδυτικών ακινήτων μένει κενός και αναξιοποίητος. Αυτό δεν είναι μόνο οικονομικά αναποτελεσματικό· είναι και κοινωνικά άδικο.
Η πρόταση
Προτείνεται ένα νέο, στοχευμένο πλαίσιο κοινωνικής κατοικίας: Όταν ένας ξένος επενδυτής αγοράζει ακίνητο στην Κύπρο και δεν το χρησιμοποιεί για ιδιοκατοίκηση ή για σκοπούς εταιρικής χρήσης, τότε:
το ακίνητο θα διατίθεται υποχρεωτικά ως προσιτή κατοικία για περίοδο 2–3 ετών σε δικαιούχους ενοικιαστές, με ελεγχόμενο ενοίκιο.
Είναι μια λύση που:
- διατηρεί τους ξένους επενδυτές στην αγορά,
- ενισχύει τα δημόσια έσοδα,
- αυξάνει τη διαθεσιμότητα κατοικιών,
- μειώνει την πίεση στις τιμές.
Πώς εφαρμόζεται στην πράξη
Νομικός χαρακτηρισμός “Μη Χρησιμοποιούμενου Επενδυτικού Ακινήτου”
Ένα ακίνητο χαρακτηρίζεται έτσι όταν: δεν αποτελεί μόνιμη κατοικία, δεν φιλοξενεί εταιρική δραστηριότητα, δεν χρησιμοποιείται ενεργά από τον ιδιοκτήτη.
Υποχρέωση διάθεσης σε κοινωνικό μισθωτήριο
Το ακίνητο εντάσσεται για 2–3 χρόνια σε κρατικό μηχανισμό προσιτής στέγασης, π.χ. μέσω: ΚΟΑΓ (Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης), Δήμων.
Ελεγχόμενο ενοίκιο
Το ύψος του ενοικίου καθορίζεται με βάση: περιοχή, τεχνικά χαρακτηριστικά, εισοδηματικά κριτήρια ενοικιαστή, και είναι χαμηλότερο της αγοράς για να στηρίξει προσβασιμότητα.
Φορολογικά κίνητρα για τους επενδυτές
Για όσους συμμετέχουν χωρίς αντιστάσεις, προσφέρεται: μείωση δημοτικών τελών, ταχύτερη αδειοδότηση σε μελλοντικές αναπτύξεις.
Δικαίωμα επαναφοράς χρήσης
Μετά την περίοδο 2–3 ετών: ο ιδιοκτήτης μπορεί να κάνει ό,τι επιθυμεί με το ακίνητο, χωρίς δεσμεύσεις και περιορισμούς.
Γιατί είναι ρεαλιστική πολιτική
Η πρόταση:
- δεν αποθαρρύνει επενδύσεις,
- δεν παραβιάζει ιδιοκτησιακά δικαιώματα,
- δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό,
- προσφέρει άμεση αύξηση διαθέσιμων κατοικιών,
- μειώνει την πίεση στις τιμές,
- και κατευθύνει τον πλούτο προς όφελος της κοινωνίας.
Είναι μια δίκαιη ανταπόδοση: Η Κύπρος προσφέρει πρόσβαση στην αγορά, ασφάλεια, υποδομές. Οι επενδυτές, σε αντάλλαγμα, προσφέρουν πρόσβαση στη στέγη.
Καταληκτικό μήνυμα
Δεν είναι λογικό να έχουμε χιλιάδες άδεια διαμερίσματα και ταυτόχρονα χιλιάδες πολίτες εκτός στέγης.
Δεν είναι λογικό να αυξάνονται οι τιμές για όλους επειδή τα ακίνητα χρησιμοποιούνται ως επενδυτικά προϊόντα.
Με αυτή την πρόταση, μετατρέπουμε το πρόβλημα σε λύση: Από την κερδοσκοπία στην κοινωνική ωφέλεια.
Δήλωση
Η πρόσβαση στη στέγη δεν μπορεί να είναι προνόμιο λίγων. Σήμερα βλέπουμε χιλιάδες ακίνητα στην Κύπρο να αγοράζονται αποκλειστικά ως επενδυτικά προϊόντα και να παραμένουν κενά, ενώ την ίδια στιγμή νέοι, εργαζόμενοι και οικογένειες αδυνατούν να βρουν αξιοπρεπή και προσιτή κατοικία.
Με την πρόταση για διάθεση αχρησιμοποίητων επενδυτικών ακινήτων σε προσιτό ενοίκιο για δύο έως τρία χρόνια, κάνουμε ένα απλό, δίκαιο και αναγκαίο βήμα: μετατρέπουμε την επένδυση σε κοινωνικό όφελος. Η Κύπρος μπορεί να προσελκύει ξένους επενδυτές χωρίς να θυσιάζει το δικαίωμα των ανθρώπων της σε οικονομικά προσιτή στέγη.
Η πολιτεία οφείλει να δράσει τώρα. Δεν μπορεί να υπάρχουν άδεια διαμερίσματα και άστεγες ευκαιρίες. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στους νέους μας να φύγουν από τον τόπο τους επειδή δεν βρίσκουν σπίτι. Η στέγαση δεν είναι απλώς αγορά – είναι ζωή, αξιοπρέπεια και μέλλον.